800x600

 

 

نام و نام خانوادگي :

 

نام پدر:

 

شماره دانش‌آموزي: 

باسمه تعالي

سازمان آموزش و پرورش استان اصفهان

 

مدیریت آموزش و پرورش شهرستان برخوار

 

دبيرستان رحمت(1)

امتحان درس: ادبيات فارسي تخصصي (2و1)

پايه و رشته: چهارم انسانی

تاريخ امتحان:      /10/ 90

مدت امتحان : 90 دقيقه

طراح: خانم مالوردي

رديف

« در دنيا كسي موفق مي‌شود كه به انتظار دیگران ننشيند و هر چيز را از خود بخواهد»                   (شيلار)

بارم

 

1

 

 

 

 

 

2

3

 

 

4

 

5

 

 

6

 

الف) قافيه (5/2 نمره)

با توجه به بيت زير به سوالات پاسخ دهيد.

« به آسمان نرسد هر كه خاك پاي تو نيست            فرو رود به زمين هر كه در هواي تو نيست.»

الف) كدام واژه رديف است؟

ب) حروف اصلي قافيه كدام است؟

پ) حروف الحاقي را مشخص كنيد.

ت) قافيه طبق كدام قاعده است؟

تكرار قافيه‌هاي مصراع اول غزل را در مصراع چهارم ...................................... مي‌گويند.

اگر واژه‌هاي داخل هر پرانتز در بيتي جداگانه قافيه شوند، كدام غلط است؟ علت چيست؟

الف- (كُشته، گَشته)                    ب) (عزيز، لذيذ)                       پ)(باران، دلبران)

 

پيشوند و پسوند در چه صورت واژه‌هاي قافيه محسوب مي‌شوند؟

 

چرا قافيه در بيت زير نادرست است؟

« هر وزير و شاعر و مفتي كه او طوسي بود        چون نظام الملك و غزالي و فردوسي بود».

 

نوع قافيه را در بيت زير مشخص كنيد.

«تا نقش مي‌بندد فلك كس را نبود ست اين نمك           ماهي ندانم يا ملك فرزند آدم يا پري»

                                  

 

 

 

25/0

25/0

25/0

25/0

25/0

5/0

 

 

25/0

 

25/0

 

 

25/0

 

7

 

8

ب) عروض (5/7نمره)

در كدام گزينه «هجاي كشيده» وجود ندارد؟

الف- بازرس                       ب- شاد                       ج- مصراع                  ت- شاعر

واژه‌هاي « دل افسرده» و «خوش آهنگ» را يكبار با حذف همزه و بار ديگر بدون حذف همزه تقطيع كنيد.

 

ادامه سوالات در صفحه دوم

 

25/0

 

1






 

9

 

 

10

 

 

11

 

12

 

 

 

 

13

 

14

 

 

15

 

 

 

 

 

16

 

17

 

18

 

 

اركان معادل هجاهاي زير را بنويسيد.

الف)--                  ب)-  - -               پ) - -                 ت)  - - -

 

تقطيع واژه‌هاي زير بر اساس كداميك از اختيارات زباني است؟

الف) آهويي چند (-- - )                                  ب) شب تاريك (-- - -)     

 

در كدام گزينه حرف«ي» صامت نيست؟

الف) ني                       ب) اميد                          ج) سايه                           د) آينه

بيت زير را تقطيع هجايي و تقطيع به اركان نماييد.

« آن كيست كز روي كرم با ما وفاداري كند                   بر جاي بد كاري چو من يك دم نكوكاري كند

 

تفاوت اختيارات زباني و اختيارات وزني چيست؟

 

در بيت زير دو اختيار وزني بيابيد.

خار كش پيري با دلق در دشت                                   پشته‌ي خار همي برد به پشت

 

با تقطيع مصراع زير نوع اختيار زباني آن را مشخص كنيد.

« همه آرام گرفتند و شب از نيمه گذشت»

 

 

الف) معنی و مفهوم شعر و نثر(3 نمره)

معنی اشعار و عبارات زیر را به نثر روان بنویسید.

مهرگان دیر کشید و سرما قوت نکرد

 

 نه آن در سر ما دارند که سر به کسی بردارند.

 

با خود گفت خسرو در این پرگار عیب نقاش کرده است.

 

ادامه سوالات در صفحه سوم

1

 

 

5/0

 

 

25/0

 

2

 

 

 

 

5/0

 

1

 

 

 

1

 

 

 

 

 


5/0

 

5/0

 

5/0

 


 

19

 

20

 

21

هوای روشن از رنگش مغبّر گشت و شد تیره

 

گویی که نگون کرده است ایوان فلک وش را              حکم فلک گردان یا حکم گردان

 

 پیشانی عفو تو را پر چین نسازد جرم ما                            آیینه کی بر هم خورد از زشتی تمثال ها

 

5/0

 

5/0

 

5/0

 

22

ب) خود آزمايي و درك مطلب (5/4 نمره)

با توجه به متن زير به سوالات پاسخ دهيد.

« صاحب دنيا به عين عنايت حق ملحوظ است و به حلال از حرام محفوظ . هرگز ديدي دست دغايي بر كتف بسته يا بي‌نوايي به زندان در نشسته ، « الّا به علت درويشي؟»

« با گر سنگي قوّت پرهيز نماند                         افلاس عنان از كف تقوا بستاند»

الف) چرا توانگر به حرام نمي‌پردازد؟

ب) « عنان از كف ستاندن » كنايه از چيست؟

 

 

 

 

 

 

5/0

5/0

23

 

24

 

 

 

25

 

 

26

 

 

27

 

 

 

28

در عبارت « درويش را دست قدرت بسته است» ،«را» چه نوع «رايي» است؟

 

معني واژگان مشخص شده را بنويسيد.

الف) چنان شنودم كه پيري صد ساله سخت دو تا گشته بر عكازه‌اي تكيه كرد و مي‌رفت.

 


ب) اي ملك امروز تماشاي شكارت چگونه بود.

كدام عبارت در بيت زير به « وارد شدن آب دريا دجله» اشاره دارد؟

« برد جله‌گري نونو وزديده ز كاتش ده                      گر چه لب دريا هست از دجله زكات استان»

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در بيت « هر كه آمد به جهان نقش خرابي دارد           در خرابات بگوييد كه هشيار كجاست» كدام آرايه‌ي ادبي به كار رفته است؟    

 

تفاوت معنايي «گزاردن » را در عبارتهاي زير بيان كنيد.

الف) گفت كه مي‌بايد معبري استاد تا تعبير خواب من و آن موبد مو بدان ، تعبير هر دو بگزارد.

 

ب) فلق، ‌محرابي كه تو در آن نماز صبح شهادت گزارده‌اي.

 

بيت « سهل است اگر بال و پري نقصان اين پروانه شد    كان  شمع سامان مي‌دهد از شعله زرين بال‌ها » به كدام مطلب عرفاني اشاره دارد؟

ادامه سوالات در صفحه چهارم

25/0

 

 

25/0

 

25/0

25/0

 

 

25/0

 

 

5/0

 

 

 

5/0

 


 

29

 

 

30

 

 

31

 

32

 

33

 

 

34

 

35

 

 

36

 

37

دو ويژگي بارز سبك سعدي را در جمله ي زير نشان دهيد.

« طايفه ‌اي هستند  قاصر همت، كافر نعمت، كه ببرند و بنهند و نخورند و ندهند.»

 

در بيت زير شاعر با كدام پندار شاعرانه زمين را مست دانسته است؟

« مست است زمين زيرا خورده است به جاي مي        در كاس سر هرمز خون دل نوشروان

 

چه عاملي سبب پديد آمدن سبك عراقي شد؟

 

ت) تاريخ ادبيات و سبك شناسي (5/1 نمره)

هر يك از  آثار  زير از كيست؟

الف) تفسير طبري                                                                  ب) مجمل التواريخ

يك ويژگي سبك هندي را در بيت زير نشان دهيد؟

« هر شب كواکب  كم كننده از روزي ما پاره‌اي           هر روز گردد تنگ تر سوراخ اين غربال‌ها

 

كتاب « قابوس نامه » از نمونه‌هاي مؤفق نثر كدام دوره است؟

          

«تشبيهات حسي» از مختصات ادبي سبك ............................. است.                      

 

د) حفظ شعر (1 نمره)

ابيات زير را كامل كنيد.

الف) ......................................................................              كاين دل غم زده، سرگشته گرفتار كجاست

 

ب) آن كس است .............. كه اشارت داند                 نكته‌ها هست بسي ............. اسرار كجاست

 

 

 

 

«گل‌هاي انديشه‌تان بارور باد»

 

 

5/0

 

 

25/0

 

 

5/0

 

 

5/0

 

25/0

 

 

5/0

 

25/0

 

 

 

5/0

 

5/0

 

 

 

 

 

 


جمع نمرات

20

 

نمره به عدد:...............       نمره به حروف: ..................    نام و نام خانوادگي و امضاء مصحح:.................